Als je in Enschede woont en in bad wilt bevallen heb je pech

Veel verloskundigen volgen standaard de protocollen, zonder dat er een gesprek wordt aangegaan met de zwangere vrouw en zonder dat haar individuele situatie, wensen en vooral mogelijkheden serieus worden genomen. Dat terwijl vertrouwen tijdens een bevalling juist essentieel is, betoogt Anna Korteweg. 'Vroedvrouw Laura van Deth wordt nu afgerekend op haar behulpzaamheid, op haar kennis en kunde.' Afgelopen dinsdag heeft het tuchtcollege vroedvrouw Laura van Deth geschorst en twee andere vroedvrouwen berispt. De vroedvrouwen werden berecht omdat zij vrouwen begeleidden die thuis wilden bevallen, terwijl een ziekenhuisbevalling werd geadviseerd door het medische systeem.

Lastige klanten
Als schrijver van Vrije Geboorte krijg ik regelmatig mailtjes van zwangere vrouwen die ten einde raad zijn omdat ze geen vroedvrouw kunnen vinden die hun wensen serieus neemt. Als je bijvoorbeeld in Enschede woont en in bad wil bevallen, dan heb je pech. Want in die regio zijn geen vroedvrouwen die badbevallingen begeleiden. Zo maken veel zwangeren met redelijke wensen (zoals geen standaard oxytocine-injectie willen na de bevalling voor de geboorte van de placenta, ruim de tijd willen nemen om de navelstreng uit te laten kloppen, thuis willen bevallen terwijl je in een bovenwoning woont, geen standaard opgelegde keizersnede bij een tweelingzwangerschap) regelmatig mee dat er niet naar ze geluisterd wordt. In plaats daarvan worden ze behandeld als 'lastige klanten'.

Veel verloskundigen volgen standaard de protocollen, zoals die bepaald zijn in de VIL, de verloskundigen indicatie lijst. De VIL wordt helaas vaak opgevolgd alsof het een wet is in plaats van een adviserend hulpmiddel. Er wordt veelal gewerkt met protocollen, zonder dat er een gesprek wordt aangegaan met de zwangere en zonder dat de individuele situatie, wensen en vooral mogelijkheden van de zwangere serieus worden genomen.

Vertrouwen
Verloskundigen en gynaecologen zijn bang dat er iets mis gaat en dat ze daarop afgerekend worden. Ik ontmoet door mijn werk veel zwangeren die op een nare manier geconfronteerd worden met deze angst. Zwangere vrouwen die zelf vertrouwen hebben in hun zwangerschap en een natuurlijk verloop van de bevalling. Die zich goed geïnformeerd hebben en weten dat ze het kunnen, op eigen kracht.  Het is de omgekeerde wereld: want dit vertrouwen, dat zo belangrijk is voor een goede bevalling, wordt beantwoord door angst en weerstand vanuit het verloskundig systeem. 

Vertrouwen is geen bijzaak, het is essentieel. Wanneer een vrouw zich tijdens de bevalling veilig en op haar gemak voelt dan krijgen de bevalhormonen oxytocine en endorfine ruim baan. Dit zorgt ervoor dat je goede weeën krijgt, dat de pijn minder wordt en dat je zelfs hevige geluksgevoelens kunt ervaren. Ook verkleint een goede oxytocine-aanmaak bijvoorbeeld de kans op hevig bloedverlies na de bevalling.  

Op het stimuleren van die omstandigheden waarin de bevalhormonen optimaal kunnen stromen, zou de nadruk moeten liggen. Vrouwen die dit uit zichzelf centraal stellen zouden gesteund en gekoesterd moeten worden. In plaats daarvan worden hun wensen vaak afgewezen en komen ze middenin of zelfs in de laatste dagen van een zwangerschap in een stress-situatie terecht doordat ze op zoek moeten naar een andere verloskundige. En dat terwijl stress dus dé vijand is van de natuurlijke bevalling...

Schofterig
Laura van Deth was een vroedvrouw waar veel zwangere vrouwen terecht kwamen, in hun zoektocht naar een verloskundige die wél naar ze luistert. Zij was een vroedvrouw die bereid was om ver te reizen en risico's te nemen, omdat ze de redelijke wensen  van  zwangere vrouwen centraal stelde. Zo hielp zij een zwangere die zich in een ziekenhuis niet meer veilig voelde met haar tweelingzwangerschap, doordat de gynaecoloog haar ronduit schofterig had behandeld.

En in plaats van dat er nu eens grondig wordt stil gestaan bij de vraag waarom een zwangere het halve land moet afreizen om een vroedvrouw te vinden die naar haar luistert, wordt deze vroedvrouw nu afgerekend op haar behulpzaamheid, op haar kennis en kunde. Ze wordt afgerekend op het feit dat ze de wensen van zwangere vrouwen serieus nam. Maar hiermee is het probleem niet opgelost. Het wordt alleen maar groter. Want waar kunnen zwangere vrouwen terecht, op zoek naar een vroedvrouw die naar ze luistert, als deze betrokken vroedvrouwen worden geschorst of het moeten laten afweten uit angst voor berechting door het tuchtcollege?